Een mooie dag in 🇩🇪: gesprek met ambassadeur Hester Somsen, met minister Rainer over GLB, stikstof en water en Parlementair Staatssecretaris van Milieu Bettina Hagedorn over o.a. duurzaamheid. Ook een indrukwekkende coöperatie bezocht: 4.000 ha, 1.000 koeien en vol duurzame initiatieven.

In Brussel voor de Landbouw- en Visserijraad. We spraken over het GLB na 2027. Ook spraken we over de marktsituatie, de gevolgen van de oorlog in Oekraïne en het meststoffenactieplan. Europese samenwerking is nodig om deze uitdagingen aan te pakken.

Ook het aansluitende gesprek met de Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV) over uitdagingen en kansen binnen deze sector was zeer waardevol.

Op bezoek bij varkenshouderij Wolvar Nexus. Erwin en Monique van de Wolfshaar lieten zien hoe innovatie en duurzaamheid samengaan in de varkenssector. Ik zag hoe trots ze zijn op de investeringen die ze hebben gedaan in balansvloeren, biologische luchtwassers en zonnepanelen.

Van melkvee 🐄 naar agroforestry 🌳 In het Voedselbos Achterhoek zag ik hoe de familie Mekking kiest voor verschillende vormen van landbouw en natuur. Agroforestry, waar voedselbos een van de typen is, biedt kansen voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en nieuwe inkomsten.

Direct na Prinsjesdag en nog voordat de Algemene Politieke Beschouwingen begonnen, startte ik de dag goed in Rotterdam. Bij het Miljoenenontbijt sprak ik met ondernemers en bestuurders over wat de begroting betekent voor de regio.

€47,5 miljoen voor de natuur van Caribisch Nederland. De natuur van Bonaire, Saba en Sint Eustatius is uniek en onmisbaar en maakt deel uit van de Nederlandse natuur. Daarom investeren we in bescherming en herstel. Zo bouwen we aan gezonde, sterke en toekomstbestendige eilanden.

Eerder keek PBL naar de maatregelen en verwachte effecten. De Landsadvocaat beoordeelde het pakket juridisch en concludeert dat het antwoord biedt op wat volgens gerechtelijke uitspraken nodig is. 2/3

Ook de conclusie van de Landsadvocaat is helder: ons pakket zit ook in juridische zin goed in elkaar en biedt wat nodig is voor vergunningverlening en natuurherstel. Zodat we weer ruimte creëren voor boer, natuur en bouw. 1/3

Het PBL benadrukt ook dat dit een opgave is van historische omvang. Het vraagt veel, zeker van boeren. Daarom is concrete ondersteuning essentieel. Een groot deel van de €20 miljard komt op het boerenerf terecht, voor bijvoorbeeld stalaanpassingen en een extensiever bedrijfsmodel. 3/4

Het PBL wijst erop dat de concrete invulling van een aantal maatregelen nog nodig is, waaronder voor het terugbrengen van de stikstofuitstoot vanuit het land: veldemissies. Daar zijn we al mee bezig. Met die uitwerking telt het pakket op en halen we onze stikstofdoelen. 2/4

Het PBL bevestigt: het stikstofpakket zet de gewenste beweging in gang. De doelen komen binnen bereik. Met de verdere uitwerking en uitvoering van de maatregelen zetten we belangrijke stappen naar natuurherstel én maken we weer ruimte voor vergunningverlening. 1/4